تبلیغات
گروه ماهور - زندگینامه و آثار شاپور نیاکان
گروه ماهور
نوازندگان ویولن ایران زمین

زندگینامه و آثار شاپور نیاکان

ویلن به عنوان ساز بین‌المللی درتمام سبكهای موسیقی چه به صورت اركسترال و تكنوازی نقش كلیدی و اساسی دارد و نوازندگان آن بین سایر هنرمندان از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند.
آن چه كه‌این ساز را از دیگر آلات موسیقی متمایز می‌كند،مشخص نبودن پرده‌ها و تراكم نتها روی دسته ‪ ۲۷‬سانتیمتری است كه كوچكترین اشتباه ولغزش انگشت، صدای نت را فالش می‌كند.
از سوی دیگر شیوه دست گرفتن ساز ومتد صحیح آرشه كشی این ساز را نسبت به دیگر آلات موسیقی دشوار كرده است تاجایی كه بیش از ‪ ۸۰‬درصد هنرجویان این ساز در همان اوایل كار آن را رها كرده و به ساز دیگر روی می‌آورند ویا این كه قید آموزش موسیقی را می‌زنند.

به ادامه بروید

شادروان شاپورنیاکان از نوازندگان چیره دست و شیرین نواز ویولن در ایران که در سال ۱۳۰۵ در نطنز کاشان در خانواده ای اصیل و بزرگ ایرانی متولد شد. پدرش از انقلابیون دوره ستارخان و باقر خان و آموزش دیده ی مکتب درویش خان بود و به زیبایی تار می نواخت و برادرانش به نام های بهمن نیاکان ، سرتیپ هوشنگ نیاکان ، سرهنگ نادر نیاکان ، سرهنگ دکتر بهرام نیاکان ، سرهنگ دکتر منوچهر نیاکان و اردشیر نیاکان و دو خواهرش به نام های ایراندخت و پوراندخت همگی دارای هنر و از نوازندگان برجسته بودند. بهمن ، هوشنگ ، نادر و شاپور نیاکان نه تنها ویولن را به خوبی می نواختند بلکه باسازهای دیگر نیز آشنایی داشتند همچنین دو خواهرش آکاردئون را به زیبایی و در حد استادی می نواختند.
شاپور علاوه بر ویولن ۱۴ ساز دیگر را نیز به استادی می نواخت . وی از کودکی به موسیقی علاقه مند شد و هر زمان که پدرش دست به ساز می برد او دست از همه کارها حتی بازیهای کودکانه می کشید و به پنجه های پدر خیره می شد  تا این که در سن ۱۴ سالگی با ویولنی که پدر برایش خریده بود به تمرین پرداخت و ردیف های موسیقی ایرانی را با کمک پدر به صورت سینه به سینه آموخت. درسال ‪ ۱۳۲۳به‌تهران آمد و با استادان موسیقی آن زمان آشنا شدو تکنیک‌های موسیقی را نزد یک معلم آلمانی فرا گرفت
شاپور بلافاصله پس از آموختن فن موسیقی نزد استادان آن زمان به رادیو رفت و از سوی مشیر همایون شهردار مورد آزمون قرار گرفت و توانست ارکستر پنج رادیو را تشکیل دهد و با هنرمندان بنامی چون فرهنگ شریف ، حسین همدانیان ، انوشیروان روحانی ، مهدی تاکستانی ، میرفتاح بازرگان و عماد رام برنامه اجرا می کرد. اولین آهنگ وی طوفان عشق نام داشت که در فیلمی به همین نام اجرا شد و پس از آن بیش از ۳۰۰ آهنگ ساخت که شعر اغلب آنان را خودش سروده بود. در سال ۱۳۳۳ به دستور فرهنگ و هنر آن زمان مقرر شد که افرادی که کلاس موسیقی دایر می کنند مورد آزمون استاد صبا قرار بگیرند. به همین دلیل کلاس های موسیقی برای مدتی به حالت تعلیق درآمد تا افراد مورد تایید مجوز لازم را اخذ نمایند . تنها فردی که کلاس موسیقی او در خیابان لاله زار دایر بود و استاد صبا معترض آن نبود کلاس شاپور نیاکان بود. استاد نیاکان شاگردان بسیاری تعلیم داد از جمله معروفترین شاگردان وی می توان اسداله ملک ، سعید قراچورلو، حسین صمدی و ... را نام برد. علاوه برآن خوانندگان بسیاری را آموزش داد که همگی از مطرح ترین خوانندگان روز رادیو بودند از جمله منوچهر شفیعی ، قاسم جبلی ، بهرام سیر (سی ار) و ....
از دیگر آهنگ های معروف او می توان به " کاروان " با خوانندگی خانم روحبخش ( ای کاروان آهسته ران یار از برم رفت - عشق و امید و شادی ز دست من با دلبرم رفت ) و رقص پروانه به خوانندگی قاسم جبلی ، غم آمده به خوانندگی خانم دلکش ( غم آمده غم آمده انگشت رو بر در می زنه - با ضربه انگشت خود بر سینه خنجر می زنه) و کبوتر بهشتیم سفر مکن که به تازگی با اجرای جدیدی شنیده می شود نام برد و نوارهای خصوصی متعددی نیزدارد که یکی از بهترین های آنها با صدای محمد رضا شجریان است.  امین‌الله رشیدی" خواننده پیشکسوت در کتاب عطرگیسو" می‌نویسد : شاپور نیاکان نوازنده چیره دست و خوش قریحه،از پنجه‌های خارق ‌العاده ‌ای برخوردار بود نیاکان به‌جز آهنگ و ترانه‌های مختلف غزلیاتی نیز سروده است . به گفته یکی از شاگردان شاپور قطعه گریه لیلی و کوک مخصوص اصفهان (دو لا لا می) متعلق به این استاد است که در اجرای خصوصی با شجریان در مایه اصفهان از این کوک استفاده کرده است

وی در آهنگسازی و تکنوازی روش و متد خاص خود داشت و خود را محصور ردیف و چارچوب قواعد موسیقی نمی‌کرد به همین جهت با مسوولان موسیقی رادیو اختلاف داشت تا این که سرانجام این اختلاف بالا گرفت و بصورت قهر، رادیو را ترک کرد از آن پس دیگر درمجالس عمومی ساز نزد و تنها در محافل دوستانه دست به ساز می‌برد

وی بجز درنوازندگی، تعلیم هنرجو و ترانه سرایی‌دستی داشت و با زبان فرانسه آشنایی داشت و شغل اصلی‌اش معلمی بود به همین جهت در زمان خود جزو با سوادترین هنرمندان کشور محسوب می‌شد
نیاكان به‌جز آهنگ و ترانه‌های مختلف غزلیاتی نیز سروده است و سرانجام نیاکان پس از یک عمر تلاش و کوشش  فرهنگی هنری در ۱۶ اسفند ۱۳۷۲ در سن ۶۷ سالگی درگذشت و در امامزاده طاهر کرج آرام گرفت
فروتنی ، صفای باطن ، سکون ، آرامش و دوری از هیاهو از ویژگی های بارز اخلاقی شادروان نیاکان بوده است چنانچه در غزلی كه خود سرود چنین گفت :
    بانك نوشانوش شاپوراز صفای وحدت است  

                  اهل كرداریم ودوریم از همه گفتارها فراهنگ




برچسب ها: زندگینامه و آثار شاپور نیاکان، عکس شاپور نیاکان،
نوشته شده در تاریخ جمعه 29 بهمن 1389 توسط محمدرضا کشاورز