تبلیغات
گروه ماهور - استاد مرتضی حنانه
گروه ماهور
نوازندگان ویولن ایران زمین

استاد مرتضی حنانه

مرتضی حنانه، فرزند مهندس محمد حنانه، موسس دبیرستان ایرانشهر، پس از پایان دوره ی ابتدایی دبستان در هنرستان موسیقی به تحصیل مشغول شد. در آن زمان، هنرستان موسیقی ده نفر از موسیقیدانان را از چکوسلواکی برای آموزش به هنر آموزان هنرستان استخدام کرده بود که مرتضی حنانه آموختن « هورن » را انتخاب نمود که بعدها به عنوان « کُریست » اول ارکستر سمفونیک تهران شناخته شد.

با شروع جنگ جهانی دوم و کشیده شدن آتش آن به ایران، هنرستان موسیقی تعطیل گردید. اما حنانه با کمک علاقه مندان دیگر نظیر غلامحسین غریب و حسن شیروانی کنسرت های گوناگونی به طور آزاد در سالن های انجمن های فرهنگی و هنری برپا نمود و پس از چندی با پیوستن پرویز محمود به این جمع پایه ی ارکستر سمفونیک تهران گذاشته شد. در سال ۱۳۳۲ که جشن هزاره ی بوعلی سینا برگزار گردید، حنانه توانست آثار خود را در حضور شرق شناسانی که برای شرکت در جشن دعوت شده بودند با هم سرایی و ارکستر سمفونیک اجرا نماید و این اجرا چنان مورد توجه حضار قرار گرفت که آقای چرولی سفیر وقت ایتالیا، بورس هنری آن کشور را در اختیار وی قرار داد و حنانه برای تکمیل تحصیلات و مطالعات خود در رشته های مختلف هنری، به خصوص موسیقی به آن کشور عزیمت نمود. مرتضی حنانه در موسیقی مذهبی مقدس ایتالیا به تحصیل پرداخت. پس از بازگشت از ایتالیا در سال ۱۳۴۲، علاوه بر تدریس « ارکستراسیون » و اداره ی کلاس « هورن » در هنرستان عالی موسیقی، به عضویت شورای عالی موسیقی رادیو ایران در آمد و در همین زمان بود که ارکستر سمفونیک رادیو ایران را به نام ارکستر فارابی پایه گذاری کرد. این ارکستر توانست آثار آهنگسازان ایران را مانند خود مرتضی حنانه، خانم شهینا، فریدون ناصری، فریدون فرزانه، مصطفی کسروی و سیروس شهردار را اجرا و ضبط نماید. حنانه در سال ۱۹۶۵ از طرف رادیوی ایران و بنا به دعوت یونسکو، به « تریبون انترناسیونال آهنگسازان رادیو و تلویزیون » اعزام شد و در آنجا قطعاتی از « اوراتوریو » اثر خود را اجرا کرد که از رادیوی ایرلند و سوییس پخش شد. پس از افتتاح تلویزیون ایران، حنانه در سمت مشاور سرپرستی اقدام به تاسیس کلاس هایی جهت تعلیم فنی خوانندگان نمود و ارکستر سازهای ایرانی را تشکیل داد. وی در جشنواره ی شیراز قطعه ی « کاکوتی » را با ارکستر مجلسی تلویزیون اجرا کرد که موفق به دریافت جایزه ی « گراندمانسیون اسپسیال » گشت. در جشنواره ی دوم نیز، قطعه ی « گاپریس برای پیانو و ارکستر » او به رهبری فرهاد مشکوة اجرا شد و سال ۱۳۵۰ موفق به اخذ جایزه ی بهترین آهنگساز برای فیلم « فراتر از تله » به کارگردانی « جلال مقدم » می گردد.
حنانه ساخت موسیقی فیلم را از سال ۱۳۲۷ با فیلم « ایران سرزمین طلای سیاه » که محصول اداره ی کل هنرهای زیبای وزارت فرهنگ و هنر بود آغاز کرد ( گفته می شود که وی نخستین کسی بوده که در ایران به ساخت موسیقی فیلم اقدام کرده است ).
وی موسیقی متن فیلم های زیر را ساخته است:
- عروس دجله ( ۱۳۳۳ )؛
- بهلول (۱۳۳۶ )؛
- ساحل انتظار ( ۱۳۴۲ )؛
- لذت گناه ( ۱۳۴۳ )؛
- عروس دریا ( ۱۳۴۴ )؛
- الماس ۳۳ ( ۱۳۴۶ )؛
- پل ( ۱۳۵۰ )؛
- کاکو ( ۱۳۵۰ )؛
- پهلوان مفرد ( ۱۳۵۰ )؛
- سه قاب ( ۱۳۵۰ )؛
- فرار از تله ( ۱۳۵۰ )؛
- بابا شمل ( ۱۳۵۰ )؛
- راز درخت سنجد ( ۱۳۵۰ )؛
- قصاص ( ۱۳۵۰ )؛
- صمد و فولاد زره دیو ( ۱۳۵۱ )؛
- جهنم به اضافه ی من ( ۱۳۵۱ )؛
- قلندر ( ۱۳۵۱ )؛
- خونبارش ( ۱۳۵۹ )؛
- سند زنده ( ۱۳۵۹ )؛
- تشریفات ( ۱۳۶۴ )؛
- مردی که موش شد ( ۱۳۶۴ )؛
- تیرباران ( ۱۳۶۵ )؛
- جعفر خان از فرنگ برگشته ( ۶۷ / ۱۳۶۳ )؛
- و همچنین برخی از فیلم های مستند مانند « تپه های مارلیک » ساخته ی گلستان.
از نوشته ها و آثار وی می توان موارد زیر را نام برد:
- کاپریس برای پیانو و ارکستر سمفونیک؛
- دعا برای کر و سلوها و ارکستر سمفونیک؛
- صبر و ظفر ( دو قطعه برای برای ارکست مجلسی با هارپ و پیانو )؛
- بزرگداشت فردوسی ( برای پیانو و آواز )؛
- لالایی ( برای پیانو سلو برای بزرگداشت نیما یوشیج )؛
- مهرگان ( برای ارکستر سمفونیک ).
از ترجمه های وی می توان به این عنوان ها اشاره نمود:
- ارکستراسیون ( شارل کوکلن )، پنج جلد؛
- چگون ملودی بسازیم؛
- باس.
از تالیفات او می توان به این موارد اشاره کرد:
- گام های گمشده؛
- دروازه های متروک؛
- تئوری هارمونی زوج؛
- مقاصد الالحان ( عبدالقادر مراغه ای )؛
- و قطعات بسیاری از تصنیف ها و آهنگ هایی که برای ارکستر، هارمونیزه و تنظیم کرده است.

تولد ۱۱ اسفند ۱۳۰۱، تهران.

مرتضی حنانه روز سه شنبه، ۲۵ مهر ۱۳۶۸، پس از گذراندن یک بیماری مهلک، جان سپرد.
وی در جوار امامزاده طاهر در کرج به خاک سپرده شده است




برچسب ها: استاد مرتضی حنانه، زندگینامه استاد مرتضی حنانه،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 تیر 1391 توسط محمدرضا کشاورز